De Heuvel

Heuvel is een gelaagd vernieuwingsproject waarin wonen, landschap en samenleven onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De opgave omvat het vervangen en renoveren van technisch verouderde woningen, het versterken van sociale cohesie door een grotere variatie aan woningtypen en het ingrijpend vergroenen van de wijk met nieuwe openbare en collectieve ruimtes. Deze transformatie is met grote zorgvuldigheid uitgevoerd, met behoud en herwaardering van de cultuurhistorische betekenis van het oorspronkelijke stedenbouwkundige plan van Peutz. De wijk Heuvel ligt in het zuidwesten van Breda, direct tegen het oude stadscentrum, en vormt een belangrijke overgang tussen de historische stad, Princenhage en het omliggende groen van het Ruitersbos en het Burgemeester van Sonsbeeckpark.

De stedenbouwkundige opzet van de vernieuwde wijk is gestoeld op het respecteren van de heldere, rationele structuur van het wederopbouwplan. De langgerekte bouwblokken, de duidelijke oriëntatie en de sterke relatie tussen bebouwing en openbare ruimte vormen nog altijd het fundament van de wijk. Deze structuur is niet alleen behouden, maar ook versterkt door gerichte ingrepen. Door zorgvuldig te kiezen waar renovatie passend was en waar nieuwbouw noodzakelijk, blijft het karakter van Peutz leesbaar en herkenbaar, terwijl de wijk is aangepast aan hedendaagse woonwensen en duurzaamheidsambities.

Een cruciale rol in deze vernieuwing is weggelegd voor het landschap en de openbare ruimte. Bij de inrichting daarvan vormt het oorspronkelijke ontwerp van Peutz een belangrijke inspiratiebron. Kenmerkend zijn de lange, groene lijnen van gras en bomen die door de wijk lopen. Deze lijnen zijn in het nieuwe ontwerp opnieuw aangezet en zoveel mogelijk vrijgehouden van obstakels zoals geparkeerde auto’s en verkeersborden. Ze onderstrepen de stedenbouwkundige opzet van zowel het historische als het actuele plan, geven richting en samenhang aan de openbare ruimte en dragen in hoge mate bij aan het herkenbare karakter van De Heuvel.

Uitgangspunt voor het landschapsontwerp is een gedeelde, herkenbare en duurzame openbare ruimte die ontmoeting stimuleert, de identiteit van de buurt versterkt en voorbereid is op de toekomst. Deze ambitie vertaalt zich in een samenhangend groen raamwerk met flexibele gebruikszones, waarin verblijf, spel en informele ontmoeting vanzelfsprekend samengaan. De groene ruimtes functioneren niet alleen als verbindende elementen tussen de bouwblokken, maar ook als collectieve plekken voor de buurt. Ze bieden ruimte aan dagelijks gebruik, terwijl ze tegelijkertijd rust en overzicht creëren.

De inrichting en materialisering sluiten zorgvuldig aan op de bestaande wijk. Materialen zijn terughoudend en robuust gekozen, met aandacht voor duurzaamheid en lange levensduur. Hierdoor worden de vernieuwde gebieden F1 en F2 vanzelfsprekend onderdeel van het grotere geheel van de wijk. De groene lijnen met los geplaatste bomen vormen de ruimtelijke basis van het ontwerp en versterken de samenhang tussen oud en nieuw. Door bewust te kiezen voor doorlopende groenzones en een heldere inrichting wordt versnippering van het groen voorkomen en ontstaat een licht, vriendelijk straatbeeld.

De openbare ruimte is bovendien nadrukkelijk ontworpen als sociale ruimte. Woningen grenzen direct aan het groen en hebben een duidelijke overgang tussen privé en openbaar, onder andere in de vorm van stoepen en verblijfsplekken aan de gevel. Deze zones nodigen uit tot contact en zorgen voor levendigheid in de wijk. Subtiele verwijzingen naar het oorspronkelijke ontwerp, zoals gevelbankjes als eigentijdse interpretatie van de portiektrappen van Peutz, versterken de continuïteit tussen verleden en heden.

In combinatie met een gedifferentieerd woningaanbod en collectieve voorzieningen ontstaat zo een wijk waarin bewoners van verschillende leeftijden en huishoudens samenleven. Heuvel is daarmee getransformeerd tot een toekomstbestendige stadswijk waarin stedenbouw, landschap en sociale kwaliteit elkaar versterken. Het resultaat is een herkenbare, groene en uitnodigende leefomgeving, waarin de historische structuur niet alleen behouden is gebleven, maar opnieuw betekenis heeft gekregen voor het dagelijks leven van de bewoners.